საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტსა და ბირთვული კვლევების ევროპულ ორგანიზაციას შორის მემორანდუმი გაფორმდა

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი კავკასიის რეგიონიდან პირველი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებაა, რომელიც ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაციის (CERN) დეტექტორების კვლევებისა და განვითარების ახალი კოლაბორაციის (DRD1) წევრი გახდა.

საქართველოს სამეცნიერო საზოგადოებისთვის აღნიშნული მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტსა და CERN-ს შორის DRD1 (Detector Research and Development 1) კოლაბორაციის თაობაზე ახალი ურთიერთგაგების მემორანდუმის გაფორმებით იქნა გამყარებული.

დოკუმენტს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორმა, აკადემიკოსმა დავით გურგენიძემ და CERN-ის სამეცნიერო კვლევებისა და კომპიუტინგის დირექტორმა, პროფესორმა გოტიე დე მონშენომ (Gautier Hamel de Monchenault) მოაწერეს ხელი.

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი და მისი მეცნიერთა ჯგუფი წარმატებით ახორციელებენ ურთულეს ამოცანებს CERN-ის წამყვან ექსპერიმენტებში, როგორიცაა: CMS, ATLAS და SHIP. ექსპერიმენტების მოთხოვნების შესაბამისად, დეტექტორების ტექნოლოგიების დახვეწა, მათი პარამეტრების გაუმჯობესება და განვითარება-განახლება მუდმივად მიმდინარეობს. აქედან გამომდინარე, 2023 წლის 6 დეკემბერს CERN-ის კვლევითმა საბჭომ დეტექტორების კვლევებისა და განვითარების კოლაბორაცია დაამტკიცა.

ახალი DRD1 კოლაბორაციის შესახებ საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტსა და CERN-ს შორის ურთიერთგაგების მემორანდუმის ხელმოწერას ქვეყნის სამეცნიერო სივრცეში მნიშვნელოვან მოვლენად აფასებს რექტორი, აკადემიკოსი დავით გურგენიძე. როგორც რექტორი განმარტავს, ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაციის ახალი DRD1 კოლაბორაცია გაზის დეტექტორების, კალორიმეტრებისა და ამაჩქარებლების ტექნოლოგიების გაუმჯობესება-განვითარებას ითვალისწინებს.

„საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის გაერთიანება ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაციის ახალ DRD1 კოლაბორაციაში ჩვენი ქვეყნის სამეცნიერო განვითარების თვალსაზრისით ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ეტაპია. ეს გადაწყვეტილება ადასტურებს, რომ ქართული სამეცნიერო სკოლა, კერძოდ კი საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ფიზიკოსთა და ინჟინერთა გუნდი, სრულად შეესაბამება თანამედროვე ფუნდამენტური კვლევების უმაღლეს საერთაშორისო სტანდარტებს და აქტიურად მონაწილეობს გლობალური მნიშვნელობის სამეცნიერო პროცესებში.

ახალი DRD1 კოლაბორაცია ითვალისწინებს გაზის დეტექტორების, კალორიმეტრებისა და ამაჩქარებლების ტექნოლოგიების გაუმჯობესება-განვითარებას, რაც კრიტიკულად მნიშვნელოვანია მომავალი თაობის ექსპერიმენტებისთვის როგორც ამაჩქარებელზე, ისე არაამაჩქარებელზე დაფუძნებულ ნაწილაკთა ფიზიკაში. საუბარია ფართო სპექტრის კვლევებზე – ბირთვული და ნეიტრინოს ფიზიკიდან, ბნელი მატერიისა და იშვიათი დაშლების შესწავლიდან დაწყებული, სამედიცინო, სამრეწველო და სამოქალაქო უსაფრთხოების პრაქტიკულ გამოყენებამდე.

საგულისხმოა, რომ საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი კავკასიის რეგიონიდან პირველია, რომელიც აღნიშნულ კოლაბორაციაში გაერთიანდა. CERN-ის სამეცნიერო კვლევებისა და კომპიუტინგის დირექტორთან, პროფესორ გოტიე დე მონშენოსთან ერთად ხელმოწერილი ურთიერთგაგების მემორანდუმი კი გვაძლევს შესაძლებლობას, უშუალოდ ჩავერთოთ დეტექტორების კვლევისა და განვითარების გრძელვადიანი სტრატეგიის ფორმირებაში. ახალ DRD1 კოლაბორაციაში მონაწილეობა არა მხოლოდ აძლიერებს უნივერსიტეტის სამეცნიერო პოტენციალს, არამედ ქმნის მყარ საფუძველს საქართველოში მაღალტექნოლოგიური კვლევების, ინოვაციური ინჟინერიისა და თანამედროვე ფიზიკის განვითარებისთვის, რაც საბოლოო ჯამში ქვეყნის სამეცნიერო და ტექნოლოგიურ პროგრესს ემსახურება“, – აცხადებს რექტორი, აკადემიკოსი დავით გურგენიძე.

CERN / DRD1-ის ახალი კოლაბორაციული სტრუქტურა ხელს შეუწყობს ერთობლივ ძალისხმევას დეტექტორების კვლევისა და განვითარების საგზაო რუკის დოკუმენტით განსაზღვრული საერთო მიზნების მისაღწევად; ისეთი საერთო ინსტრუმენტების შემუშავებას, როგორიცაა მათ შორის დეტექტორის ფიზიკის სიმულაციის პროგრამული უზრუნველყოფა, ელექტრონიკა და ა.შ.; განათლებასა და ტრენინგში მხარდაჭერას – სხვადასხვა ტექნოლოგიებს, კვლევით თემებსა და სამეცნიერო დისციპლინებს შორის ურთიერკავშირების გაძლიერებას; დეტექტორის ტექნოლოგიებში ახალგაზრდა მკვლევრების ხილვადობისა და პერსპექტივების ხელშეწყობას; CERN-ში დაფუძნებულ ობიექტებსა და ინფრასტრუქტურაზე (სახელოსნოები, ლაბორატორიები) წვდომის გაუმჯობესებას დეტექტორების განვითარების მიზნით.