სემინარების ციკლი ჩინეთის სახელმწიფოს სოციალურ მოდელთან დაკავშირებით
2026 წლის 27 და 28 მაისს, 15:00 სთ., საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში ჩატარდება სემინარების ციკლი ჩინეთის სახელმწიფოს სოციალურ მოდელთან დაკავშირებით. ქართულ უნივერსიტეტებში აღნიშნული სემინარების სერია ჩინეთისა და სამხრეთ – აღმოსავლეთ აზიის კვლევის ცენტრის მიერ ხორციელდება და მისი მიზანია დაინტერესებული სტუდენტებისა და აკადემიური საზოგადოებისთვის ჩინური სოციალური მოდელის გაცნობა და ამ თემის ირგვლივ დისკუსიის ხელშეწყობა.
სემინარების ციკლის თემებია:
თემა 1: ჩინური მარქსიზმის საფუძვლები (სინიფიკაცია)
ეს თემა იკვლევს, თუ როგორ მოხდა მარქსიზმის ადაპტაცია ევროპული ინდუსტრიული კონტექსტიდან ჩინურ აგრარულ გარემოზე.
• ძირითადი კონცეფცია: მაო ძედუნის იდეები. აქცენტი კეთდება „მასობრივ ხაზზე“ (მასებთან კონსულტაციაზე) და „გლეხთა რევოლუციაზე“.
• თანამედროვე კავშირი: როგორ განიხილავს ჩინეთის კომუნისტური პარტია მარქსიზმს, როგორც „ცოცხალ ინსტრუმენტს“ და არა როგორც ხისტ დოგმას.
თემა 2: სოციალისტური საბაზრო ეკონომიკა (დიდი ჰიბრიდი)
როგორ შემოიტანა ჩინეთმა საბაზრო მექანიზმები ისე, რომ შეენარჩუნებინა სახელმწიფო საკუთრება ეკონომიკის სტრატეგიულ სექტორებზე.
• ძირითადი კონცეფცია: საბაზრო ლენინიზმი. სახელმწიფო იყენებს კაპიტალს, როგორც ინსტრუმენტს სოციალიზმის ასაშენებლად, ნაცვლად იმისა, რომ კაპიტალს მისცეს სახელმწიფოს მართვის უფლება.
• თანამედროვე კავშირი: სახელმწიფო საწარმოები (SOEs) და ხუთწლიანი გეგმების როლი ეკონომიკის გლობალურ მართვაში.
თემა 3: „მთლიანი პროცესის სახალხო დემოკრატია“
დასავლური ლიბერალური დემოკრატიის შეპირისპირება ჩინურ, „კონსულტაციური დემოკრატიის“ მოდელთან.
• ძირითადი კონცეფცია: დემოკრატიული ცენტრალიზმი. გადაწყვეტილების მიღებამდე წახალისებულია დისკუსია და კონსულტაციები, თუმცა გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ სავალდებულოა აბსოლუტური ერთიანობა.
• თანამედროვე კავშირი: ციფრული პლატფორმებისა და ადგილობრივი „სამეზობლო კომიტეტების“ გამოყენება საზოგადოებრივი განწყობების შესასწავლად.
თემა 4: საერთო კეთილდღეობა და სოციალური თანასწორობა
გადასვლა დენ სიაოპინის პრინციპიდან — „ჯერ ზოგიერთი უნდა გამდიდრდეს“ — სი ძინპინის აქცენტზე სიმდიდრის ხელახალ განაწილებასა და საშუალო ფენის გაძლიერებაზე.
• ძირითადი კონცეფცია: სოციალიზმის პირველადი ეტაპი. იდეა იმის შესახებ, რომ ჩინეთმა ჯერ უნდა განავითაროს თავისი საწარმოო ძალები (გახდეს მდიდარი), სანამ სრულ სოციალისტურ თანასწორობას მიაღწევს.
• თანამედროვე კავშირი: რეგულაციების გამკაცრება „Big Tech“ სექტორზე (მსხვილ ტექნოლოგიურ კომპანიებზე) და „ორმაგი შემცირების“ (Double Reduction) პოლიტიკა განათლების სფეროში.
თემა 5: ეკოლოგიური ცივილიზაცია და მწვანე სოციალიზმი
როგორ ახდენს სახელმწიფო გარემოსდაცვითი საკითხების ინტეგრირებას სოციალისტურ ჩარჩოში, როგორც გადარჩენისა და ეროვნული სიამაყის საკითხს.
• ძირითადი კონცეფცია: მწვანე განვითარება. უარის თქმა პრინციპზე — „ზრდა ნებისმიერ ფასად“— და გადასვლა მაღალხარისხიან, მდგრად განვითარებაზე.
• თანამედროვე კავშირი: ჩინეთის დომინირება მზის ენერგიისა და ელექტრომობილების (EV) ინდუსტრიებში, როგორც სახელმწიფოს მიერ მართული სოციალისტური პროექტი.
თემა 6: ახალი ხარისხის საწარმოო ძალები (2026 წლის სოციალისტური ფრონტი)
ეს თემა იკვლევს, თუ როგორ ახდენს ჩინეთი „წარმოებითუნარიანობის“ ხელახალ განსაზღვრას — შრომატევადი წარმოებიდან გადასვლას მოდელზე, რომელიც ეფუძნება „რევოლუციურ“ ინოვაციებსა და მწვანე ტექნოლოგიებს.
• ისტორიული პერსპექტივა: კლასიკურ მარქსიზმში „საწარმოო ძალები“ შედგება შრომისა და იარაღებისგან. 1980-იან წლებში დენ სიაოპინმა განაახლა ეს მიდგომა და განაცხადა, რომ „მეცნიერება და ტექნოლოგია უპირველესი მწარმოებლური ძალაა“.
• თანამედროვე მახასიათებელი: სი ძინპინის კონცეფცია — „ახალი ხარისხის მწარმოებლური ძალები“ — ამ იდეას კიდევ უფრო ავითარებს. იგი ამტკიცებს, რომ სოციალისტურ სახელმწიფოში მთავრობა უნდა წარმართავდეს „რევოლუციურ“ ტექნოლოგიურ გარღვევებს (ხელოვნური ინტელექტი, კვანტური გამოთვლები, თერმობირთვული ენერგია), რათა გადაჭრას ახალი ეპოქის „მთავარი წინააღმდეგობა“: უფსკრული ხალხის საჭიროებებსა და დაუბალანსებელ განვითარებას შორის.
• სოციალისტური რაკურსი: დასავლური ინოვაციებისგან განსხვავებით, რომლებსაც კერძო სარისკო კაპიტალი (Venture Capital) მართავს მოგების მიზნით, „ახალი ხარისხის მწარმოებლური ძალები“ წარმოადგენს „მთელი ერის სისტემას“ (Whole-Nation System). სახელმწიფო მიმართავს რესურსებს „სტრატეგიული განვითარებადი ინდუსტრიებისკენ“ არა მხოლოდ ფულის გამო, არამედ ეროვნული უსაფრთხოების, თვითკმარობისა და „საერთო კეთილდღეობისთვის“.
მსგავსი