CERN / CMS HGCAL Collaboration (CMS Upgrade Program)
CERN / CMS HGCAL Collaboration (CMS Upgrade Program)
კვლევის დასახელება
მაღალი გრანულარობის კალორიმეტრის (HGCAL) შექმნა დიდი ადრონული კოლაიდერის მაღალი სიკაშკაშის მოდერნიზაციისთვის (HL-LHC).
კვლევის ადგილი
CERN-ის დიდი ადრონული კოლაიდერი (LHC), CMS ექსპერიმენტი.
კვლევის მასშტაბი
HGCAL წარმოადგენს CMS ექსპერიმენტის ახალ endcap კალორიმეტრს, რომელიც შეიქმნება HL-LHC-ისთვის. იგი შედგება 47 აქტიური ფენისგან და მოიცავს დაახლოებით 6 მილიონ სილიციუმის დეტექტორულ ელემენტსა და 280 000 სცინტილატორის ფილას. ორივე endcap-ის ერთობლივი მასა დაახლოებით 240 ტონას შეადგენს.
კვლევის მიზანი
HL-LHC-ის მაღალი pileup-ის პირობებში ნაწილაკთა ურთიერთქმედებების უფრო ზუსტი სივრცითი, ენერგეტიკული და დროითი გაზომვის უზრუნველყოფა. HGCAL შესაძლებელს ხდის ნაწილაკთა ნაკადების 3D რეკონსტრუქციას, ხოლო დროითი ინფორმაციის დამატებით — 5D რეკონსტრუქციასაც (x, y, z, E, t).ადების 3D რეკონსტრუქციას და დროითი ინფორმაციის დამატებით 5D რეკონსტრუქციის შესაძლებლობას — x, y, z, E, t
სტუ-ის მკვლევართა წვლილი ექსპერიმენტში
სტუ-ის მკვლევრები ჩართულნი არიან HGCAL-ის საინჟინრო დაპროექტების, ტესტირებისა და სამუშაო ნახაზების მომზადების პროცესში — მათ შორის რთულ მექანიკურ და ელექტრონულ ინტეგრაციაში (სპეციალური სპილენძის გამაგრილებელი ფირფიტები CO₂-ზე დაფუძნებული გამაგრილებით, წინა-ბოლოს ელექტრონიკა, ოპტიკური/ელექტრული სერვისები).
საკვანძო მკვლევრები სტუ-დან
გიორგი ადამოვი
კვანტური ფიზიკისა და საინჟინრო ტექნოლოგიების ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი
საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის CMS ჯგუფი
გამოყენებითი პოტენციალი
- უფრო ზუსტი ნაწილაკთა ტრაექტორიებისა და ენერგიის დაფიქსირება მაღალი სიმკვრივის რადიაციულ გარემოში;
- მაღალსიმკვრივიანი ელექტრონიკის ინტეგრაცია და გაგრილების სისტემები, გამოსადეგი სხვა მაღალრადიაციულ გამოყენებებშიც;
- მანქანური სწავლების (machine learning) ალგორითმების გამოყენება მონაცემთა დამუშავების ოპტიმიზაციისთვის.
სხვა კვლევები
CERN / CMS Collaboration (დიდი ადრონული კოლაიდერის ერთ-ერთი უმსხვილესი ექსპერიმენტი)
CMS ექსპერიმენტი (Compact Muon Solenoid) და მისი HL-LHC განახლების პროგრამა
