სტუ-ის მეცნიერები პოლიმერული ნარჩენების გადამუშავებისთვის ეკოლოგიურად სუფთა და ეკონომიკურად ეფექტური ტექნოლოგიის შესამუშავებლად კვლევას ატარებენ

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ჰიდრომეტეოროლოგიის ინსტიტუტის მეცნიერები, ნათელა ძებისაშვილი და დარეჯან დუღაშვილი, საგრანტო პროექტის – „პოლიმერული ნარჩენების თერმული დამუშავებით ახალ მრავალფუნქციური მასალის მიღება“ – ფარგლებში,  პოლიმერული ნარჩენების გარდაქმნის პროცესებს და ახალი მასალების მიღების შესაძლებლობებს იკვლევენ. 

თერმული დამუშავების შედეგად მიღებული ახალი მასალა გამოირჩევა მრავალმხრივი გამოყენების შესაძლებლობით, განსაკუთრებით სამშენებლო, ენერგეტიკულ და ელექტრონულ სფეროებში. შესაბამისად, კვლევის მთავარი მიზანია პლასტმასისა და სხვა პოლიმერული ნარჩენების შემცირება და მათი გადამუშავება ისე, რომ ნარჩენი გარდაიქმნას ღირებულ და პრაქტიკულად გამოყენებად რესურსად.

სტუ-ის მეცნიერებისა და ინოვაციების დეპარტამენტის ხელმძღვანელის მიხეილ ჯანიკაშვილის თქმით, პროექტი არა მხოლოდ გარემოსდაცვით გამოწვევებზე რეაგირებაა, არამედ საშუალებას იძლევა შეიქმნას ინოვაციური პროდუქტი, რომელიც ქვეყნის ეკონომიკური და სამრეწველო განვითარებისთვისაც მნიშვნელოვანია.

„პოლიმერული ნარჩენების თერმული დამუშავებით ახალი, მრავალფუნქციური მასალის მიღების კვლევა წარმოადგენს განსაკუთრებით აქტუალურ და აუცილებელ მიმართულებას, რომლის მიზანიც არის თანამედროვე გარემოსდაცვითი და ტექნოლოგიური გამოწვევებისთვის არგუმენტირებული პასუხის გაცემა. ცნობილია, რომ პლასტმასისა და სხვა პოლიმერული ნარჩენების მასშტაბური ზრდა ქმნის როგორც ეკოლოგიურ, ისე ეკონომიკურ პრობლემას, რომლის ეფექტიანი გადაჭრა შესაძლებელია მხოლოდ ინოვაციური და ინტერდისციპლინარული მიდგომების გამოყენებით. კვლევის პრაქტიკული მნიშვნელობა მდგომარეობს იმაში, რომ თერმული გარდაქმნის პროცესის შედეგად შესაძლებელია ნარჩენების მოცულობის შემცირება და პარალელურად, ახალი ტიპის მრავალფუნქციური მასალის მიღება. მსგავსი მასალები, თავისი მექანიკურ-ფიზიკური და ქიმიური თვისებების მიხედვით, პოტენციურად ფართოდ გამოიყენება როგორც სამშენებლო ინდუსტრიაში, ისე ენერგეტიკაში, ელექტრონიკაში და მასალათმცოდნეობაში. გარდა ამისა, ნარჩენების ღირებულ პროდუქტად ტრანსფორმაცია სრულად ერგება წრიული ეკონომიკის პრინციპებს, რაც თანამედროვე ეკონომიკურ პოლიტიკაში ერთ-ერთ უმთავრეს სტრატეგიულ პრიორიტეტს წარმოადგენს“, – აცხადებს მიხეილ ჯანიკაშვილი.

პროექტის კოორდინატორის, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ჰიდრომეტეოროლოგიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომლის ნათელა ძებისაშვილის თქმით, კვლევა გამოირჩევა მაღალი პრაქტიკული სარგებლიანობითა და მეცნიერული ღირებულებით, მის შედეგებს კი რეალური პოტენციალი აქვს გახდეს როგორც სამრეწველო გამოყენების, ისე ახალი თეორიული ცოდნის წყარო.

„ჩვენი კვლევის მთავარი მიზანია პოლიმერული ნარჩენების ეფექტური გადამუშავება ისეთი პროცესებით, რომელიც იქნება როგორც ეკოლოგიურად უსაფრთხო, ასევე ეკონომიკურად ხელმისაწვდომი. თერმული დამუშავების პროცესის ოპტიმიზაციით, ჩვენ ვღებულობთ ახალ, მრავალფუნქციურ მასალას, რომელსაც აქვს ფართო გამოყენების პოტენციალი სამშენებლო, ენერგეტიკულ და ელექტრონულ სფეროებში. გარდა ამისა, CaO-ს გამოყენება საშუალებას გვაძლევს მინიმუმამდე შევამციროთ მავნე აირების გამოყოფა, რაც ამ კვლევას ასრულებს როგორც გარემოსდაცვითად მნიშვნელოვანს პროექტს. მნიშვნელოვანია, რომ ჩვენი მიდგომა არ არის მხოლოდ ნარჩენების ნეიტრალიზაცია. მიღებული მასალა წარმოადგენს პრაქტიკულად გამოყენებად რესურსს, რაც ხელს უწყობს როგორც ინოვაციური პროდუქციის შექმნას, ისე წრიული ეკონომიკის პრინციპების საქართველოში დანერგვას. კვლევა აერთიანებს ინჟინერიას, ქიმიას და მასალათმცოდნეობას და გვაძლევს შესაძლებლობას შევქმნათ ტექნოლოგია, რომელიც შეიძლება საერთაშორისო დონეზე კონკურენტუნარიანიც აღმოჩნდეს“, – აცხადებს ნათელა ძებისაშვილი. 

მეცნიერული თვალსაზრისით, კვლევა – „პოლიმერული ნარჩენების თერმული დამუშავებით ახალ მრავალფუნქციური მასალის მიღება“, განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს, იმდენად, რამდენადაც, ხელს უწყობს თერმული პროცესების მექანიზმების სიღრმისეულ შესწავლას, კატალიზატორული სისტემების ოპტიმიზაციასა და ახალი მასალების სტრუქტურული მახასიათებლების აღმოჩენას, ამასთან, კვლევის შედეგები მნიშვნელოვნად შეავსებს არსებული ცოდნის ბაზას პოლიმერული ნარჩენების დამუშავების, მასალათმცოდნეობისა და ეკოლოგიურად ორიენტირებული ინჟინერიის სფეროში. კვლევის განხორციელება მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ ეროვნული სამეცნიერო სივრცისთვის, არამედ გლობალური თანამშრომლობის კონტექსტშიც.